🏏 Bileşik Okuma Ve Yazma Örnekleri
Haberler Yazarlar Okuma ve yazma iştahı açan kitap. Filiz Aygündüz filiz.aygunduz@milliyet.com.tr.
DilBilgisi. 24 Kasım 2006 Cuma. Ore : 08:35. CÜMLE. Acılarımızı, sevinçlerimizi, çeşitli duygu ve düşüncelerimizi cümlelerle anlatırız. Birtakım sözcükleri söylemek veya yazmak, dilek ve isteklerimizi anlatmaya yetmez. Bunları anlatabilmek için çeşitli biçimlerde ve uzunluklarda cümleler kurmamız gerekir.
TOEFLserbest yazma bölümünde yani Task 2 kısmında iyi bir puan almak için yazdığınız kompozisyonun şu özelliklere sahip olması gerekir: Doğru dilbilgisi kullanımı; Doğru kelime seçimleri; Cümleler ve paragraflar arası mantıklı geçişler; Tutarlı ve bütünsel bir metin; Yazı yazmak pratikle gelişen bir beceridir.
HYhn. Akademik bir yazıda, yazar fikirler arasındaki mantıksal ilişkiyi göstermek ve okuyucuları istediği yöne yönlendirmek için belli kelimeler ve ifadeler kullanmak zorundadır. İşte bağlaç kelimeler ve ifadeler bu yüzden kullanılır. İngilizce’de signalling olarak ifade edilen bu teknik, cümle içindeki dalgalanmaları gidermek amacıyla kullanılır. Çünkü bu ifadelerin düzgün olarak kullanıldığı cümleler okuyucuyu kendine çekerek onlara daha akıcı bir okuma tecrübesi yaşatır. Bağlaç ifadeler başında, sonunda, bir alıntının ortasında veya tırnak işaretini kapadıktan sonra olmak üzere cümlenizin içindeki herhangi bir yerde kullanılabilir. Düzenleyici ve Destekleyici Bağlaçlar İki bağımsız cümleyi birbirine bağlayan basit ve küçük bağlaçlara düzenleyici bağlaçlar denir. Bu bağlaçlar arasında en yaygın kullanılanlar, ve, fakat, veya’dır. ’Bundan dolayı’’ veya ’bu yüzden’’ bağlaçları da oldukça çok kullanılır. ’Bu yüzden’’ ifadesi iki bağımsız cümleyi birbirine bağladığı gibi birinci cümlenin ikinci cümlenin nedeni olduğunu da ifade eder. Örneğin ’ Sınava giderken arabanın tekerleği patladı, bu yüzden sınavı kaçırdık’’ cümlesinde ikinci cümlede gerçekleşen olayın nedeni birinci cümlede gerçekleşen olay yüzündendir. Bileşik Cümlecikler İngilizce’den hepinizin bildiği bir tanım olan Relative Clauses’lar akademik yazıda da oldukça çok kullanılan bir yöntemdir. Relative Clause’lar adı üstünde bağımlı cümlelerdir. Bu yüzden kendi başlarına bir anlam ifade etmezler. Bu cümlecikler İngilizcede kim, kime, kimin, o ve hangi gibi zamirler ile tanımlanırlar. Daha doğrusu iki cümleyi bu kelimeleri kullanarak bağlarlar. Türkçe’de ise tek bir yüklemi olan ve içinde yan cümlecik bulunan cümlelerdir. Yan cümlenin özelliğine ve yükleme bağlanışına göre değişik gruplara ayrılır. Örneğin ’Sınavda kopya çeken öğrencileri sonunda yakaladım’’ cümlesindeki ’yakaladım’’ bir yüklemdir. ’Sınavda kopya çeken öğrencileri’’ ise nesnedir. Nesne içindeki “kopya çeken” sıfat-fiili yan cümlecik yapmış, yan cümleciğin görevi de nesnedir. Türkçe’de bileşik cümleler, girişik, şart, ilgi ve iç içe bileşik cümleler olmak üzere dörde ayrılır. Yukarıdaki örnek yan cümleciğin fiilimsi olduğu girişik cümlelere bir örnektir. Yazılarınızda bunları kullanmak makalelerinizi daha akıcı olması konusunda size yardımcı olur. Örneğin ’Anladım ki bu değerler de aynı sonucu veriyormuş’’ cümlesi bir ilgi cümlesidir. Çekimlenmiş bir fiilden oluşan yan cümlecik, temel cümleye “ki” bağlacıyla bağlanmıştır. İşaret Zamirleri İşaret Zamirleri kişi isimleri dışında bütün nesne ve kavram isimlerinin yerini işaret anlamıyla tutan kelimelerdir. Temel işaret zamirleri “bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar” dır. Türkçe’de en çok kullanılan diğer işaret zamirleri ise bura, şura, ora, burası, şurası, orası, burada, şurada, orada, buradan, şuradan, oradan, burayı, şurayı, orayı, buralar, şuralar, oralar, gibi kelimelerdir. Bu zamirler genelde ikinci cümlelerde kullanılır. Örneğin ’Veriler beklediğimizden yüksek çıktı. Bunlar gerçekten çok yüksek değerlerdi.’’ Burada ikinci cümledeki bunlar kelimesi verileri tanımlamaktadır. Bağlaçlar makale yazımını kolaylaştırdığı gibi okuyucu için de daha rahat bir okuma deneyimi yaratır. Cümleleri birbirine bağlamak araştırmaları daha anlamlı ve okunabilir yapar. Bunları kullanmaktan çekinmeyin.
Bileşik 2 veya 2’den çok elementin atom ve iyonlarından oluşan maddeye denir. Bileşikte bulunan elementlerin bir birine oranı sabittir. Örnek, suda her zaman 1 atom oksijen, 2 atom hidrojen vardır. Belirli şartlar altında bileşiğin fiziksel özellikleri alınan bütün numuneler için aynıdır. Bu durum bir bileşiği karışımdan ayırmaktadır. Bir element sadece tek tip atomdan oluşmuşken, karışımda ise iki veya daha çok element yada bileşik vardır. Örnek toprak bir karışımdır. Topraktan alınan numunelerde özellikler ve bileşimler çok farklı olarak çıkar. Her toprak numunesinden aynı sonuçlar çıkmaz. Bileşikte ise bütün numunelerden aynı özellik ve sonuç alınmaktadır. Kimyasal reaksiyon sonucu bileşikler oluşur. Reaksiyona giren 2 farklı element olacağı gibi, bir elementle bir bileşik, bir bileşik ile bir bileşik olabilir. Bunların sayıları birden fazla da olabilir. Bileşiği oluşturan elementlerin kimyasal aktivitesi bileşiğin kararlılığını gösterir. bağlıdır. Örnek sodyumklorür NaCl yani tuz çok kararlı bir bileşendir bozunmaz. Bu tür çok kararlı bileşikleri ayrıştırmak için daha çok enerjiye ihtiyaç gerekir. Bir kararlı bileşenin bozunması için gereken elektroliz gerilimi, kararsız bileşene göre daha fazladır. Organiz bileşenler daha kararsız oldukları için az bir ısı ile bozunmaları sağlanabilir. Bileşiğin kimyasal veya fiziksel özellikleri, beleşiği meydana getiren elemetlerin özelliklerine bakarak anlaşılamaz. Klorür ve sodyum elementlerinin özelliklerine bakarak sodyum klorürün özellikleri bunlar diyemeyiz. Suyun elementlerini inceleyecek olursak, oksijen ve hidrojen elementleri birer gazdır. Ama su bileşiğine bakacak olursak bunun sıvı olduğunu görürüz. Temel element özellikleri bile değişmiştir. Bileşikleri başlıca 2 sınıfta inceleyebiliriz. Bunlar bileşikler Daha çok iyonlardan oluşan bileşiklerdir. Tuzlar, bazları bu sınıfta sayabiliriz. Bu bileşiklerin temel özelliği kararlı bileşiklerdir. Çabuk bozunmazlar. bileşikler Bunların diğer adı da karbon bileşiklerdir. Genellikle suda çözünürler. Bu sebeple iyonlaşma olmaz. Kararsız bileşiklerdir. Elementlerini bir arada tutan kuvvet, elektron bağlarıdır. Bileşiklere Örnekler Sodyum klorür NaCl Yemek tuzu, Soyum bikarbonat NaHCO3 Kabartma tozu Sodyum hidroksit NaOH Kostik Sabun sanayiinde kullanılır, Sodyum karbonat Na2CO3 Soda Nitrik asit HNO3 Kezzap Sülfirik asit H2SO4 Boya ve gübrelerde kullanılır. Potasyum nitrat KNO3 patlayıcılarda ve gübrelerde kullanılır. Magnezyum hidroksit MgOH2 Rontgen film çekimlerinde kullanılır. Amonyak NH3 Bakır sülfat CuSO4 Yapay ipeklerde ve zirratte kullanılır. Kalsiyum nitrat CaNO32 Kibrit yapımında kullanılır. Gümüş nitrat AgNO3 Fotoğrafçılıkta, İlaçlarda, kullanılır.
Birleşik sözcükler, iki ya da daha çok sözcüğün kalıplaşıp kaynaşmasıyla oluşurlar. Hangi biçimde oluşursa oluşsun birleşik sözcük anlamca bir bütündür, tek bir kavramı karşılar; biçimce bir bütündür, sözcükleri birbirinden ayrılmaz ve sözcükleri arasına çekim ekleri, yapım ekleri ya da başka bir sözcük getirilemez. Birleşik sözcükler belirli kurallar çerçevesinde bitişik veya anlamca tek bir kavramı gösterdikleri halde ayrı yazılabilirler. Birleşik sözcüklerin yazımı ile ilgili birtakım ilkeler varsa da tereddütlü durumlar oldukça fazladır. Bu nedenle bitişik veya ayrı yazma konusunda tereddüt edilen durumlarda sözcüğün nasıl yazıldığını görmek için Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu’na bakılmalıdır. Birleşik sözcükler aşağıdaki durumlarda bitişik yazılırlar 1. İki ya da daha fazla sözcüğün, yeni anlamda bir sözcük oluşturması için birlikte kullanılmasına “birleşme” denir. Birleşme sırasında sözcüklerde anlam, tür ve ses değişiklikleri olabilir. Ses değişimine uğrayan birleşik sözcükler birleşik yazılır Örnek kaynana Pazartesi, sütlü- aş -> sütlaç, his etmek -> hissetmek, af olmak -> affolmak NOT Birleşme, farklı türdeki sözcüklerin farklı biçimlerde kullanılmasıyla oluşabilir Örnek Hanımeli belirtisiz ad tamlaması biçiminde, Atatürk eksiz iki ad, Akciğer sıfat tamlaması biçiminde, Mirasyedi bir isim, bir çekimli fiil, Gökdelen bir isim, bir fiilimsi, Birkaç iki sıfat, Biçerdöver iki çekimli fiil, Çıtçıt ikileme, Bakakalmak iki fiil… 2. Sözcüklerinden biri veya ikisi birleşme sırasında benzetme yoluyla anlam değişmesine uğrayan birleşik sözcükler birleşik yazılırlar Örnek bal arısı iki sözcük de anlamını taşıyor, suböreği birinci sözcük anlamını yitirmiş, rüzgârgülü ikinci sözcük anlamını yitirmiş, aslanağzı iki sözcük de anlamını yitirmiş, keçiboynuzu, kuşburnu, camgüzeli, karabaş, karagöz balık, karafatma böcek, yeşilbaş ördek, yalıçapkını kuş… 3. Gelenekleşmiş olarak bitişik yazılanlar Örnek başbakan, başçavuş, başhekim, başhemşire, başkent, başkomutan, başköşe, başöğretmen, başparmak, başrol; aşçıbaşı, binbaşı, elebaşı, ustabaşı… 4. Tür değişmesi yoluyla oluşmuş bileşik sözcükler bitişik yazılır Örnek mirasyedi, uyurgezer, sıkboğaz 5. Bir veya iki öğesi emir kipiyle kurulan birleşik sözcükler albeni, ateşkes, çalçene, rastgele, sıkboğaz, çekyat, kapkaç, örtbas… 6. -an/-en, -r/-ar/-er/-ır/-ir, -maz/-mez ve -mış/-miş sıfatfiil eklerinin kalıplaşmasıyla oluşan birleşik sözcükler Örnek ağaçkakan, cankurtaran, oyunbozan; barışsever, bilgisayar; hacıyatmaz, kuşkonmaz, külyut-maz; çokbilmiş, güngörmüş… 7. İkinci sözcüğü veya her iki sözcüğü de -di, -di/-du/-dü/-tı/-ti/-tu/-tü kalıplaşmış belirli geçmiş zaman ekleriyle kurulan birleşik sözcükler Örnek albastı, çıtkırıldım, gecekondu, imambayıldı, mirasyedi, şıpsevdi… 8. Ev, hane, name, zade sözcükleriyle oluşturulan birleşik sözcükler Örnek aşevi, doğumevi, huzurevi, orduevi, yayınevi; dershane, kahvehane; beyanname, siya-setname; amcazade, teyzezade… 9. Farsça ve Arapça kurallara göre oluşturulan isim ve sıfat tamlamaları ile kalıplaşmış biçimler Örnek ehlibeyit, gayrimenkul, gayrimeşru, hüsnükuruntu, hüsnüniyet, suikast; darülaceze, fevkalade, şeyhülislam, tahteşşuur; aleykümselam, bismillah, inşallah, maşallah, velhasıl… 10. Yardımcı birleşik eylemler, bileşme sırasında ses değişikliği olmuşsa bitişik; ses değişikliği olmamışsa ayrı yazılır Örnek hal-olmak -> hallolmak, zan-etmek -> zannetmek, seyir-etmek -> seyretmek, kayıp-olmak -> kaybolmak, fark-etmek -> fark etmek, muhtaç-olmak -> muhtaç olmak… 11. Kurallı birleşik eylemler her zaman bitişik yazılır Örnek anlayıvermek, görebilmek, uyuyakalmak, düşeyazmak » “Yazım Kuralları“ sayfasına dön! Yorum Yap! Yazı Ayrıntıları... Yazdır! Bu Yazıyı Paylaşın!
Elementlerden Bileşik Oluşturulması Saf maddeler,bileşikler ve elementler diye ikiye cins atomdan yapılmış maddeye 'element' denir. Elementler kendisinden başka maddeye ayrılmazlar. Maddenin en küçük yapı taşı atom cins atomların birleşerek oluşturdukları yeni maddeye bileşik madde 2Hidrojen + Oksijen = Su reaksiyonuna göre iki element birleşmiş bir bileşik madde su oluşmuştur. Bileşiklerin bütün özelliğini taşıyan en küçük parçasına molekül molekülüO2,H2,N2 gibi ve bileşik molekülüH2O,NH3 gibidiye ikiye özellikleri1 Bileşiğin özelliği,kendisini oluşturan elementlerin özelliklerine benzemez. Fe + S → FeS Demir Kükürt Demir sülfür Mıknatıs Su içinde Mıknatıs çekmez,su içinde yüzmez çeker yüzer 2 Bileşiği oluşturan maddelerin kütleleri arasında belirli bir sabit oran + 1/2O2 → CaO 40 g 16 g 56 gCa / O = 40 / 16 = 5/2 Belirli bir erime,kaynama noktaları ve özkütleleri Bileşik,kendisini oluşturan elementlerin sembolleriyle gösterilir. Bileşiğin formülü elementlerin sayısını ve cinsini Bileşikler kimyasal yollarla bileşenlerine ayrılabilirler. Element ile Bileşik Arasındaki Farklar1 Element aynı cins atomlardan,bileşik farklı cins atomlardan Element,kendinden daha basit maddelere oluşturan elementlere ayrılabilir. 3 Elementleri sembollerle,bileşikleri formüllerle gösteririz. Editör 3 element nedir atom nedir bileşik nedir Bileşiklerin özellikleri ders notu konu özeti çalışma notları özetler ders anlatım eğitim öğretim kaynakları Element ile Bileşik Arasındaki Farklar Bir damla mutluluk Bence çok iyi bir site hazırlayanların eline sağlık☺️☺️☺️ 2019-12-30Ogrenci Aga guzel hosda bana 150 tane lazim bundan bana yazar misin hani outlook fln dan atabilirsin 2016-10-18
bileşik okuma ve yazma örnekleri