⚽ Zincirleme Isim Tamlaması 5 Örnek
HXqzE. Cevap Zincirleme isim tamlamasıİki ya da daha çok ad tamlamasının iç içe kullanıldığı biri tamlama çeşididir. Zincirleme ad tamlamasında, tamlayan ya da tamlanan kendi içinde bir ad tamlaması oluşturur. Bu tamlamalar başlı başına bir isim tamlaması çeşidi değildir. Bu tür isim tamlamalarının tek özelliği, bazen tamlayanın, bazen tamlananın, bazen de her ikisinin birden herhangi bir isim tamlaması olmasıdır. Yani ikiden fazla isimden oluşmasıdır. Bu durum bu kelime grubunun belirtili veya belirtisiz bir isim tamlaması olma özelliğini değiştirmez. Zincirleme denmesinin sebebi de, önceden oluşturulmuş olan bir isim tamlamasına yeni bir unsur tamlayan ya da tamlanan daha ekleniyor olması veya iki isim tamlamasının birleştirilmesidirUyarı bazı cümlelerde ve özellikle şiirlerde tamlayan ile tamlanan yer saf çocuğu masum Anadolu’nunDivanesi kaldık Allah yolunun Uyarı tamlamalarda araya sözcük girebilir ÖrnekKüçüğün minik elleriAfrika’nın balta girmemiş ormanları Uyarı Belirtili ve zincirleme ad tamlamalarında tamlayanla tamlanan arasına sözcük girebilir; ancak takısız ve belirtisiz ad tamlamalarında araya sözcük bilgi giremez. ÖrnekAfrika’nın balta girmemiş romanlarının okuyucusu kuşunun ötüşü çok Örnekler[çocuk + sırt + çanta] = çocuğun sırt çantası[su + ses + nağme] = su sesinin nağmesi[şehir + hava + kirlilik] = şehrin havasının kirliliği[hava + tahmin + rapor] = hava tahmin raporu[dünya + kadınlar + gün] = Dünya kadınlar günü[çelik + tencere + marka] = çelik tencere markası [çocuk + edebiyat + dizi] = çocuk edebiyatı dizisi[Ali + kardeşi + günlük + harçlık] = Ali'nin kardeşinin günlük harçlığı
Dil anlatımını zenginleştirmek için kimi zaman bilincinde olmadan kimi zaman de özenle kullandığımız bazı kelime öbekleri vardır. Bunlardan bir tanesi olan isim tamlamasını edebiyat derslerinden hatırlıyoruz sadece bu mevzu yalnızca bir ders değil, günlük hayatımızın da mühim bir parçası. Gelin isim tamlaması nedir, türleri nedir, nasıl bulunur benzer biçimde dört gözle beklenen soruları yakından inceleyelim. Genel olarak devletimizde edebiyat dersini severiz. Sayısız yazar ve şairle tanıştığımız bu derste dilin zenginliklerini de öğreniriz. Dil anlatımını zenginleştirmek için kullandığımız kelime öbeklerinden kabul edilen isim tamlamasıyla da bu derste tanıştık. Sadece isim tamlaması yalnızca sınavlarda karşımıza çıkan bir mevzu değil. Bilincinde olmasak bile aslen sağlıklı yazışma oluşturmak için sık sık isim tamlamalarına başvuruyoruz. Bilincinde olmadan kısmı mühim şundan dolayı aslına bakarsanız bir cümleden isim tamlamasını çıkarsak ve o kelime öbeği yerine yalnızca isim kullandak güvenilir olun asla kimse cümlenin ne anlama geldiğini çözemezdi. Kısaca isim tamlaması bir ders mevzusundan ziyade günlük hayatımızı bile direkt olan etkileyen bir dil tekniğidir. Gelin isim tamlaması nedir, türleri nedir, nasıl bulunur benzer biçimde dört gözle beklenen soruları yakından inceleyelim. Temelden başlamış olalım, isim tamlaması nedir? Aralarında anlam ilgisi olan ya da bu ilginin sonrasında kurulduğu iki isimden oluşan ve birinin ötekini iyelik kısaca iyelik yönünden tamamladığı kelime öbeklerine isim tamlaması diyoruz. Ad tamlaması olarak da anılan isim tamlamaları genel olarak iki isimden oluşur sadece minimum iki isim demek daha doğru olacaktır şundan dolayı oldukça daha çok isimden oluşmuş isim tamlamaları da vardır. İsim tamlamasındaki ilk isim tamlayan, ikinci isim tamlanan olarak adlandırılır. Tamlayan genel olarak destek unsur olarak kabul edilir. İsim tamlamasının aslolan öğesi ise tamlanandır. “Türkçede destek unsur başta; aslolan unsur sonda bulunur.” kuralı isim tamlamasında da geçerlidir. Tüm vurgu tamlayan üzerindedir. İsim tamlamaları kendilerine hususi iki tür ek alırlar. Bunlardan ilki, ilgi hal eki olarak da malum tamlayan eki -nin; diğeri ise iyelik eki olarak da malum tamlanan eki -s/yi. Kullanılan bu ekler iki isim arasındaki anlam bağını kurmakla kalmaz hem de aralarındaki iyelik kısaca iyelik anlamını da kazandırır. Birkaç örnek vermek gerekir; İnsanların vefasızlığı Grubun lideri Kapının kolu Yalancının mumu Sabrın meyvesi Kötünün iyisi Kutunun rengi İsim tamlaması nasıl bulunur? İsim tamlamaları genel olarak kendilerini cümle içinde belli ederler. Sadece dikkat edilmesi ihtiyaç duyulan nokta, ödat tamlamaları ile karıştırmamaktır. Birkaç tamamlanmamış cümle üstünden örnek verelim bu cümlelere sorulan sorular ile isim tamlamasının nasıl bulunacağını görelim. Annem doktordu. / Ne doktoru? / Çocuk doktoru Penceresinden ağaçlar görünen / Ne ağaçları? / Kavak ağaçları Bir ocakta çalışır / Ne ocağı? / Sağlık ocağı Kolaylıklardan fazlaca yararlanır / Neyin ya da nelerin kolaylıkları? / Hoş görüleceğini bilmenin kolaylıkları Rüzgâr dostum olurdu. / Ne arkadaşı? / Oyun arkadaşı Masada, / Ne ya da kimin masası? / Annemin masası Fotoğraf dururdu. / Neyin ya da kimin resmi? / Babamın resmi Devasa bir masası ve koltuğu vardı. / Kimin? / Babamın İsim tamlaması türleri ve örnekleri Belirtili isim tamlaması Belirtisiz isim tamlaması Zincirleme isim tamlaması Takısız isim tamlaması Karma tamlama Belirtili isim tamlaması Tamlayanı -in ilgi eki alan ve tamlananı da -i iyelik eki almış olan isim tamlamaları belirtili isim tamlaması olarak adlandırılır. Tamlananın kime ya da neye ilişkin olduğu tamlayan tarafınca kati olarak bildirilir. Aitlik kesindir fakat geçicidir. Tamlanan sonrasında başka adlarla da tamlanabilir. Örnek; Sen bu avizenin altında, bürünmüş kanına, Baka kalırım giden geminin arkasından. Bir noktada birleşmiş vatanın dört bucağı Oğlumun seneler ilkin alınan kazağı. İhtiyarın bir kış gecesi ölümü. Sıcaklığını hissettin mi güneşin? Dante benzer biçimde ortasındayız ömrün. Çocuğun küçük elleri Şehrin günlerdir akmayan suları Devasa bir masası ve koltuğu vardı annemin. Minik bir evi ve bahçesi vardı arkadaşımın. Belirtisiz isim tamlaması Tamlayanın herhangi bir ek almadığı ve tamlananı da -i iyelik eki almış olan isim tamlamaları belirtisiz isim tamlaması olarak adlandırılır. Tamlayan eksiz olduğundan tamlananın kime ya da neye ilişkin olduğu tam olarak kim bilir. Belirtisiz isim tamlamasında tamlayanın bazı görevleri vardır; Tamlananın türünü bildirir. Konuk odası, kömür sobası, ev terliği, çiçek saksısı, masa örtüsü, otobüs bileti, Tamlananın neden yapıldığını bildirir. Biber dolması, pirinç pilavı Tamlananın yetiştiği yeri bildirir. Amasya elması, Bursa şeftalisi, Bağdat hurması, İzmir üzümü Tamlananın neye benzediğini bildirir. Dil balığı, parmak üzümü Tamlananın mesleğini bildirir. Kayıt memuru, temizlik işçisi, fizik öğretmeniz, ev kadını, okul müdür, daire başkanı Tamlananın nedenini bildirir. Sel felaketi, deprem yıkıntısı Tamlananın zamanını bildirir. Yaz yağmuru, sabah kahvaltısı Tamlananın yapıldığı aracı bildirir. Çöp kebabı, telefon görüşmesi Bazı hususi adlar. Konya Ovası, Topkapı Garajı, Bölme Meydanı, Boğaziçi Köprüsü, Çanakkale Köprüsü, Ankara Kalesi Zincirleme isim tamlaması İki kelimeden fazla isimden oluşan isim tamlamalarına zincirleme isim tamlaması denir. Tamlayan ya da tamlanan kendi içinde bir isim tamlamasıdır. Kelime öbekleri belirtili ya da belirtisiz isim tamlaması olabilirler. Mevcud isim tamlamasına bir isim daha eklenmesi ile oluşur. Örnek; Çocuğun sırt çantası Su sesinin nağmesi Şehrin havasının kirliliği Hava tahmin raporu Dünya kadınlar günü Çelik tencere markası Çocuk edebiyatı dizisi Ali’nin kardeşinin günlük harçlığı Takısız isim tamlaması Takısız isim tamlamasında ne tamlanan ne de tamlayan ek almıştır. Bazı bilimsel niteliği olan yayınlarda takısız isim tamlamasının bir isim tamlamasından ziyade bir ödat tamlaması olduğuna dair düşünceler vardır. Örnek; Çelik kasa Cam kavanoz Kâğıt mendil Taş duvar Bakır sini Naylon poşet Tahta köprü Altın bilezik İpek gömlek Altın yüzük Karma tamlama Karma tamlamada isim tamlaması ve ödat tamlaması bir aradadır. Karma tamlamada hem tamlayan hem de tamlanan ya da ikisinden biri bir ödat tarafınca nitelenir. Örnek; Tenha sokakların hüznü Buraların eski hâli Bitkin köylülerin nasırlı elleri Yeni eğitim-öğretim yılı Bebeğin tatlı gülüşü Büyük köşkün bahçesi Çalışkan öğrencinin karnesi Dil anlatımını zenginleştirmek için kullanılan kelime öbeklerinden kabul edilen isim tamlaması nedir, türleri nedir, nasıl bulunur benzer biçimde soruları örnekler üstünden anlatarak mevzu hakkında bilmenizde fayda olan detaylardan bahsettik.
Kelime grubu belirtili ya da belirtisiz isim tamlaması olarak oluşabilir. Önceden oluşturulmuş iki ya da daha fazla isim tamlamasının birleşerek oluşturdukları tamlamalara zincirleme isim tamlaması denir. Zincirleme isim tamlamasında bazen tamlayan, bazen tamlanan, bazen de her ikisi birden ek 23, 2021İçindekiler1 Zincirleme ne demek örnek?2 Zincirleme nasıl bulunur?3 Zincirleme isim tamlaması olduğunu nasıl anlarız?4 Zincirleme ad tamlaması nedir kısaca?5 Zincirleme isim tamlaması nedir örnek?6 Zincirleme isim tamlaması nasıl yapılır?7 Zincirleme isim tamlaması hangi soru sorulur?Zincirleme ne demek örnek?Birbirleriyle ilgili olan, biri diğerini sahiplik yani iyelik yönünden tamamlayan, en az iki isimden oluşan kelime guruplarına isim tamlaması denir. Tamlama oluşturan bu iki isme yeni bir isim daha eklenmesiyle oluşan yeni tamlamaya zincirleme isim tamlaması nasıl bulunur?Cümle içerisinde zincirleme isim tamlamasını bulmak için belirtili isim tamlaması ya da belirtisiz isim tamlaması olup olmadığına bakılmalıdır. Eğer üçten fazla ismin yer aldığı isim tamlaması içerisinde belirtili ya da belirtisiz isim tamlaması varsa bu cümlede zincirleme isim tamlaması yer isim tamlaması olduğunu nasıl anlarız?Zincirleme İsim Tamlaması Tamlayanın, tamlananın veya her ikisinin kendi içinde başka bir isim tamlaması olduğu söz öbekleridir. Zincirleme isim tamlaması, ya tamlayanı, ya tamlananı, ya da her ikisi de isim tamlaması olan tamlamalardır. Zincirleme isim tamlamaları en az üç ismin bir raya gelmesi ile ad tamlaması nedir kısaca?Zincirleme İsim Ad Tamlaması Nedir? Özellikleri, Örnekleri. Başlı başına bir isim tamlaması çeşidi değildir. Bu tür isim tamlamalarının tek özelliği, bazen tamlayanın, bazen tamlananın, bazen de her ikisinin birden herhangi bir isim tamlaması isim tamlaması nedir örnek?Masa örtüsünün kenarı masa, örtü, kenar tamlayan isim tamlamasından meydana gelmiştir. Bu cümle zincirleme isim tamlamasıdır. Devlet hastanesinin doktor odası. devlet, hastane, doktor, oda Tamlayan da tamlanan da isim tamlamasından meydana isim tamlaması nasıl yapılır?Zincirleme isim tamlamasının özellikleri ise şunlardır – En az üç ismin birleşmesi ile oluşan isim tamlamasına denir. – Bir isim tamlamasının başına veya sonuna isim getirilerek oluşan bir tamlama çeşididir. – İki isim tamlamasının bir araya gelmesi ile isim tamlaması hangi soru sorulur?Ve bu tamlamalarda tamlanana, “Nasıl, hangi, kaç?” gibi soruları sorarak tamlayanı bulabiliriz. İsim tamlamalarında ise tamlanana “Ne, neyin, kim, kimin?” gibi soruları sorarak tamlayanı bulabiliriz.
Dil anlatımını zenginleştirmek için bazen farkında olmadan bazen de özenle kullandığımız bazı kelime öbekleri vardır. Bunlardan bir tanesi olan isim tamlamasını edebiyat derslerinden hatırlıyoruz ancak bu konu yalnızca bir ders değil, günlük hayatımızın da önemli bir parçası. Gelin isim tamlaması nedir, türleri nelerdir, nasıl bulunur gibi merak edilen soruları yakından inceleyelim. Genel olarak ülkemizde edebiyat dersini severiz. Sayısız yazar ve şairle tanıştığımız bu derste dilin zenginliklerini de öğreniriz. Dil anlatımını zenginleştirmek için kullandığımız kelime öbeklerinden biri olan isim tamlamasıyla da bu derste tanıştık. Ancak isim tamlaması yalnızca sınavlarda karşımıza çıkan bir konu değil. Farkında olmasak bile aslında sağlıklı iletişim kurmak için sık sık isim tamlamalarına başvuruyoruz. Farkında olmadan kısmı önemli çünkü zaten bir cümleden isim tamlamasını çıkarsak ve o kelime öbeği yerine yalnızca isim kullandak emin olun hiç kimse cümlenin ne anlama geldiğini çözemezdi. Yani isim tamlaması bir ders konusundan ziyade günlük hayatımızı bile direkt olan etkileyen bir dil tekniğidir. Gelin isim tamlaması nedir, türleri nelerdir, nasıl bulunur gibi merak edilen soruları yakından inceleyelim. İsim tamlaması nedir? İsim tamlaması nasıl bulunur? İsim tamlaması türleri ve örnekleri Belirtili isim tamlaması Belirtisiz isim tamlaması Zincirleme isim tamlaması Takısız isim tamlaması Karma tamlama Temelden başlayalım, isim tamlaması nedir? Aralarında anlam ilgisi olan ya da bu ilginin daha sonra kurulduğu iki isimden oluşan ve birinin diğerini iyelik yani sahiplik yönünden tamamladığı kelime öbeklerine isim tamlaması diyoruz. Ad tamlaması olarak da anılan isim tamlamaları genel olarak iki isimden oluşur ancak en az iki isim demek daha doğru olacaktır çünkü çok daha fazla isimden oluşmuş isim tamlamaları da vardır. İsim tamlamasındaki ilk isim tamlayan, ikinci isim tamlanan olarak adlandırılır. Tamlayan genel olarak yardımcı öğe olarak kabul edilir. İsim tamlamasının asıl öğesi ise tamlanandır. “Türkçede yardımcı unsur başta; asıl unsur sonda bulunur.” kuralı isim tamlamasında da geçerlidir. Bütün vurgu tamlayan üzerindedir. İsim tamlamaları kendilerine özel iki tür ek alırlar. Bunlardan ilki, ilgi hal eki olarak da bilinen tamlayan eki -nin; diğeri ise iyelik eki olarak da bilinen tamlanan eki -s/yi. Kullanılan bu ekler iki isim arasındaki anlam bağını kurmakla kalmaz aynı zamanda aralarındaki iyelik yani sahiplik anlamını da kazandırır. Birkaç örnek vermek gerekir; İnsanların vefasızlığı Grubun lideri Kapının kolu Yalancının mumu Sabrın meyvesi Kötünün iyisi Kutunun rengi İsim tamlaması nasıl bulunur? İsim tamlamaları genel olarak kendilerini cümle içinde belli ederler. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta, sıfat tamlamaları ile karıştırmamaktır. Birkaç eksik cümle üzerinden örnek verelim bu cümlelere sorulan sorular ile isim tamlamasının nasıl bulunacağını görelim. Annem doktordu. / Ne doktoru? / Çocuk doktoru Penceresinden ağaçlar görünen / Ne ağaçları? / Kavak ağaçları Bir ocakta çalışır / Ne ocağı? / Sağlık ocağı Kolaylıklardan fazlaca yararlanır / Neyin ya da nelerin kolaylıkları? / Hoş görüleceğini bilmenin kolaylıkları Rüzgâr arkadaşım olurdu. / Ne arkadaşı? / Oyun arkadaşı Masada, / Ne ya da kimin masası? / Annemin masası Resim dururdu. / Neyin ya da kimin resmi? / Babamın resmi Kocaman bir masası ve koltuğu vardı. / Kimin? / Babamın İsim tamlaması türleri ve örnekleri Belirtili isim tamlaması Belirtisiz isim tamlaması Zincirleme isim tamlaması Takısız isim tamlaması Karma tamlama Belirtili isim tamlaması Tamlayanı -in ilgi eki alan ve tamlananı da -i iyelik eki almış olan isim tamlamaları belirtili isim tamlaması olarak adlandırılır. Tamlananın kime ya da neye ait olduğu tamlayan tarafından kesin olarak bildirilir. Aitlik kesindir ama geçicidir. Tamlanan daha sonra başka adlarla da tamlanabilir. Örnek; Sen bu avizenin altında, bürünmüş kanına, Baka kalırım giden geminin ardından. Bir noktada birleşmiş vatanın dört bucağı Oğlumun yıllar önce alınan kazağı. İhtiyarın bir kış gecesi ölümü. Sıcaklığını hissettin mi güneşin? Dante gibi ortasındayız ömrün. Çocuğun minik elleri Şehrin günlerdir akmayan suları Kocaman bir masası ve koltuğu vardı annemin. Küçük bir evi ve bahçesi vardı arkadaşımın. Belirtisiz isim tamlaması Tamlayanın herhangi bir ek almadığı ve tamlananı da -i iyelik eki almış olan isim tamlamaları belirtisiz isim tamlaması olarak adlandırılır. Tamlayan eksiz olduğu için tamlananın kime ya da neye ait olduğu tam olarak bilinmez. Belirtisiz isim tamlamasında tamlayanın bazı görevleri vardır; Tamlananın türünü bildirir. Misafir odası, kömür sobası, ev terliği, çiçek saksısı, masa örtüsü, otobüs bileti, Tamlananın neden yapıldığını bildirir. Biber dolması, pirinç pilavı Tamlananın yetiştiği yeri bildirir. Amasya elması, Bursa şeftalisi, Bağdat hurması, İzmir üzümü Tamlananın neye benzediğini bildirir. Dil balığı, parmak üzümü Tamlananın mesleğini bildirir. Kayıt memuru, temizlik işçisi, fizik öğretmeniz, ev kadını, okul müdür, daire başkanı Tamlananın nedenini bildirir. Sel felaketi, deprem yıkıntısı Tamlananın zamanını bildirir. Yaz yağmuru, sabah kahvaltısı Tamlananın yapıldığı aracı bildirir. Çöp kebabı, telefon görüşmesi Bazı özel adlar. Konya Ovası, Topkapı Garajı, Taksim Meydanı, Boğaziçi Köprüsü, Çanakkale Köprüsü, Ankara Kalesi Zincirleme isim tamlaması İki kelimeden fazla isimden oluşan isim tamlamalarına zincirleme isim tamlaması denir. Tamlayan ya da tamlanan kendi içinde bir isim tamlamasıdır. Kelime öbekleri belirtili ya da belirtisiz isim tamlaması olabilirler. Var olan isim tamlamasına bir isim daha eklenmesi ile oluşur. Örnek; Çocuğun sırt çantası Su sesinin nağmesi Şehrin havasının kirliliği Hava tahmin raporu Dünya kadınlar günü Çelik tencere markası Çocuk edebiyatı dizisi Ali’nin kardeşinin günlük harçlığı Takısız isim tamlaması Takısız isim tamlamasında ne tamlanan ne de tamlayan ek almıştır. Bazı akademik yayınlarda takısız isim tamlamasının bir isim tamlamasından ziyade bir sıfat tamlaması olduğuna dair düşünceler vardır. Örnek; Çelik kasa Cam kavanoz Kâğıt mendil Taş duvar Bakır tepsi Naylon torba Tahta köprü Altın bilezik İpek gömlek Altın yüzük Karma tamlama Karma tamlamada isim tamlaması ve sıfat tamlaması bir aradadır. Karma tamlamada hem tamlayan hem de tamlanan ya da ikisinden biri bir sıfat tarafından nitelenir. Örnek; Issız sokakların hüznü Buraların eski hâli Yorgun köylülerin nasırlı elleri Yeni eğitim-öğretim yılı Bebeğin tatlı gülüşü Büyük köşkün bahçesi Çalışkan öğrencinin karnesi Dil anlatımını zenginleştirmek için kullanılan kelime öbeklerinden biri olan isim tamlaması nedir, türleri nelerdir, nasıl bulunur gibi soruları örnekler üzerinden anlatarak konu hakkında bilmeniz gereken detaylardan bahsettik.
zincirleme isim tamlaması 5 örnek